.

.
Bumerang - Yazarkafe


19 MAYIS

19 MAYIS

YASAK SİTELER

29.9.11

0

Fütürizm ve Fütüristler








FÜTÜRİZM (Gelecekçilik)

Fütürizm, dünyada belli başlı ve geçerliliğini günümüze dek koruyan Edebi Akımlardan bir tanesidir.
Edebi Akımlar ise, bulunduğu zaman döneminde edebiyat ve sanatı etkileyen belirli duygu, düşünce ve üslüp gibi birikimler dizisidir.
Yada ünlü Edebiyat eleştirmeni Rauf Mutluay'ın tanımıyla " Toplumsal düzenin ve onun değişiminin bir gereği olarak, dünya görüşü ve sanat anlayışı bakımından birleşen kişilerin eserleriyle ortaya koydukları ve sürdürdükleri ilkelerin toplamından doğan tutarlılığa edebiyat akımı denir "







Dünyada Edebi Akımları şöyle sıralayabiliriz :


-Realizm.(Gerçekçilik)
-Natüralizm.(Doğalcılık)
-Romantizm.(Coşumculuk)
-Parnasizm.(Betimsemcilik)
-Fütürizm.(Gelecekçilik)
-Sembolizm.(Simgecilik)
-Sürrealizm.(Gerçek üstücülük)
-Letrizm.(Harfçilik)
-Egzistansiyalizm.(Varoluşçuluk)
-Personalizm.(Kişilikçilik)
-Klasizm.
-İdealizm.
-Dadaizm.
-Ekspresyonizm.


FÜTÜRİZM Akımının İLKESİ :


Fütürizm özet olarak yarınların ve geleceğin önceden planlanacağını, onu olduğu gibi kabul edilmemesi gerektiğini öngörür. Geçmişte olduğu gibi bugünde kabül gören " Oluşmuş bir gelecek vardır ve biz ona gideriz    yada onu tahmin ederiz " şeklindeki tezin karşısına çıkar ve bu algıyı değiştirmeyi hedefler.
Mevcut teknoloji ve bilgiler kullanılarak gelecekde toplum için yararlı alternatif senaryolar hazırlamak ve olumlu tasarımlar yapabilmek için uğraşır.
Fütürizm, meslek cinsi, ırk, din, devlet veya herhangi bir toplumu temsil etmez, sadece insanlığın yararı ve mutluluğu için bilgi ve teknolojiyi kullanarak, geleceğin vizyonunu belirler ve onu şekillendirir.







FÜTÜRİST :


Fütürizm ilkelerini benimseyen, bu akımın ilkeleri doğrultusunda çalışmalar yapan, insanlıktan sorumlu olduğunu düşünen, bu konuda dünyanın örgütlenmsinde yer almak isteyen ve geleceğin kader olmadığını bilen ve onun değiştirilebileceğine inanan bireydir.


FÜTÜRİSTLER DERNEĞİ :


Fütüristlerin fütürizm akımı ilkeleri doğrultusunda çalışmalar yapabilmeleri için dernek statüsü altında faaliyet gösteren toplum kuruluşlarıdır.


Fütüristler Derneği'nin İşlevleri :


-İnsanlık için ayrımcılık yapmadan, eşitlikçi, paylaşımcı, medeniyet ve uygarlık geleceğinin olumlu temellerle yapılandırılması ve toplumda bu bilincin yayılması için çeşitli faaliyetlerde bulunan insanları bir arada buluşturan platform görevini almak.
-Yenilikçi düşünce, buluş ve felişmeleri sistematik bir şekilde izleyerek, bilgileri toplumun kullanımına açmak.
-Geleceğini etkin yapılandırmak isteyen bireylerin, ailelerin, gençlerin, şirketlerin ve kurumların gelişim, dönüşüm ve kaltınmasına katkıda bulunmak.
-Araştırmalar, raporlar, sunumlar, belgeler, tebliğler ve duyurular yayınlamak.
-Toplantı, zirve, konferans, seminer, work shop gerçekleştirmek.(Çalışma ve sosyal amaçlı etkinlikler)
-Çalışma sonuçlarını diğer STK.lar ve toplumsal liderlere ulaştırıp bir sivil yaptırım gücü oluşturarak, dünyaya ve insanlığa fütüristik açıdan bakmayı kazandırmak.







FÜTÜRİZM TARİHİ :



Bu akımın öncüsü İtalyan şair, romancı, oyun yazarı ve yayın yönetmeni Filippo Tommaso Marinetti'dir. 
Marinetti'nin 1909'de Paris'te "Le Figaro" gazetesinde yayımladığı manifesto futurisita (Fütürizm Bildirisi) gelecekçiliğin manifestosu oldu. 



Bildiride, "Bizler müzeleri, kütüphaneleri yerle bir edip ahlakçılık, feminizm ve bütün yararcı korkaklıklarla savaşacağız" deniyordu. 
Bu geçmişin bütünüyle reddi demekti. Aynı bildiride, "Biz dünyadaki gerçekten sağlıklı tek şeyi, yani savaşa ve ölüme götüren güzel düşünceleri yüceltiyoruz" sözleri, siyasal alanda o dönemde gelişen faşizmden yana bir tavrın da açık göstergesiydi.


Süratin üstünlüğünü iddia ve ilan eden Marinetti, bir yarış arabasının Samothrake zaferi (Yunan heykeli)nden daha güzel olduğunu ve buna ek olarak da: "Mutlak içinde yaşıyoruz, çünkü "her yerde hazır ve nazır olan" edebi sürati biz yarattık" demiştir
.
Gelecekçiliğin kurucusu Marinetti, Avrupa'da birçok yazarı etkiledi. Rusya'da Velemir Hlebinikov ve Mayakovski gelecekçiliğe yöneldi. 

Rus gelecekçiler kendi bildirgelerini yayınladı. Puşkin, Tolstoy, Dostoyevski reddedildi. Şiirde sokak dilinin kullanılması istendi. 1917 Ekim devriminden sonra da gelecekçi akım güçlendi. Mayakovski'nin ölümüne kadar etkisini sürdürdü.




İtalya'daki gelecekçiler ilk şiir antolojisini 1912'de yayınladı. Gelecekçilik faşizm ile özdeşleşti. Ve 1920'lerin ortalarına doğru etkisini yitirdi. Eserlerinde mantıklı cümleler kurmayı reddeden gelecekçilerin parolası, "sözcüklere özgürlük"tü. Ezra Pound, D. H. Lawrence ve Giovanni Papini de bu akımdan etkilenen yazarlardır.




















FÜTÜRİZM BİLDİRİSİ :

Fütürizmin kurucu ve teorisyeni Tomasso Marinetti'nin 1909 yılında Figaro gazetesinde yayınlanan manifestosunun 10 maddesinde fütürizmin çok yönlü sanatsal amaç ve ilkelerini saptamıştır. Bu maddelerde, özetle:
* Şiirde temel öğeler cesaret, cüret ve isyandır,
* Edebiyat durgunluktan ve uyuşukluktan sıyrılmalıdır. Edebiyatta işlenecek konular saldırgan hareketler, kavga ve dövüştür.
* Dünya yeni bir güzellikle zenginleşmiştir. Yeni güzellik sürattir, hızdır, Motoru güçle sarsılan, homurdanan bir yarış arabası Victoire de Samotrace'dan daha güzeldir.
* Ancak kavga güzeldir. Saldırgan niteliksiz bir şaheser olamaz. Şiir tanınmayan ve bilinmeyen güçlere karşı saldırgan olmalıdır.
* Yüzyılların en yüksek noktasında bulunuluyor. Olanaksızların kapısını açmak dururken geride kalınmamalıdır. Zaman ve mekan artık ölmüştür. Sınırsız ebedi sürat elde edildiğine göre, mutlakta (absolu) yaşanıyor demektir.
* Dünyanın tek sağlık ilacı savaştır, feminizm, fırsat kollayıcılık, çıkarcılık lanetlenmelidir, denmektedir.






FÜTÜRİZM'in DAYANDIĞI TEMELLER :

Fütürizm'ın temelleri, Friedrich Nietzsche'nin "der immoralische Übermensch" (Ahlâksız üstün insan)ına,
"Der Ville zur Macht" (İktidar hakkındaki irade)ye, 
"Lebe gefährlich" (Tehlikeli yaşa) sözüne, 

Bergson'un zaman anlayışı ile gene onun "élan vital" (yaşamlı atılım)a ve Geoges Sorel'in "zorlu gücün teorisi" ve "Action Directe"e dayandırılıyordu. 



Esasen Nietsche, Bergson ve Sorel'in bu düşüncelerini, emperyalist Mussolini faşizmi, kendine prensip edinmiş olduğundan, Fütürizmi; Faşist Partisi'nin sanatı olarak ilân etmişti. 
İşte Fütürizmin parti sanatı olarak kabul edilmesidir ki, bu sanat anlayışının Avrupa için önemini yitirmesine neden olmuştu. 

Avrupa sanatı için önemli yön, Fütürizmin Birinci Dünya Savaşı'na dek olan heroik dönemidir. Avrupa'nın tanınmış sanat tarihçileri, bu genel kanıyı benimsemektedirler.

Marinetti, ilk olarak ortaya attığı bu anlayış için, Avrupa'nın birçok kentinde konferanslar vermiş ve yüzyılı sarsan bir sanat anlayışı olmasına çalışmıştı. Fakat bu akımın ömrü kısa süreli olmuştur.

11 Şubat 1911'de ressam Umberto Boccioni (1882-1912), Luigi Severini (1883) ve Carlo Carra'nın imzaları ile Fütürist resim sanatının ilk manifestosu yayınlanmıştı.
Daha 3 mart 1910'da bu manifesto Turin'de Chiarella tiyatrosunda ilân edildiğinde, Fütüristler'le, bunun karşısındakiler arasında büyük bir savaş başlamıştı. 




11 Nisan 1912'de Fütürist heykelin manifestosu da yayınlanmıştı. İtalya'nın entelektüel tabakası ile sanatçı gençliği, bu akımdan sarsılmış görünüyordu. Mitingler, kavgalar birbirini izliyordu. 

Fütürist ressamların en yaşlıları olan Balla, Boccioni ile Severini'ye Yeni - İzlenimcilik'i tanıtmıştı. "Bizim, rengi çözümleyen Seurat, Signac ve Gros'nun Divizyonizmini bir araya getirmemiz gerekir" diyen Boccioni, arkadaşları arasında en kabiliyetlisi olarak görünüyordu. 

Bununla birlikte Boccioni, sonraları heykel yapmaya başlamış ve "oylum içinde devam eden biçimler" adını taşıyan heykeli ile (1913) Konstrüktivistler'i etkilemişti. 






Severini, zarif biçimler ve zevkli renkler kullanıyordu. Eserlerinde hareket karakteristiktir (Pan Pan Dansı). Önceleri Fütürist olan Russolo, akustik ve müzikal problemlere döndü ve "Bruitisme" (Gürültücülük) akımı buldu.

"Koşan bir atın dört değil yirmi ayağı vardır" diyen Fütüristler, her şeyden çok büyük kent hayatının heyecanları ile sarhoş oluyorlardı. "Bir oda içinde bakarak balkondaki bir kişiyi resmederken, ancak pencere çerçevesinin bize izin verdiği kadarı ile görüş alanımızı sınırlamıyoruz. Bilâkis balkondaki adamın görüp yaşadığı duygularını, çevresiyle vermek istiyoruz. Caddenin gürültüsü, sağda ve solda derinliğine giden evlerin sırası..." 

Görülüyor ki Fütürizm, kendine amaç olarak objeyi değil, insanın iç yaşantısını ele alıyordu. Yani ruh durumu resme giriyordu.

Fütürizm, modern hayatı resimlemekten, heyecanlı bir denemeden ya da bir doktrinden daha fazla bir şeydir. 

Bu akımın en mutlu niyetlerinden biri, "Simultaneité", son bilimsel keşiflere paralel olarak yalnız görüş tarzını ve optik kanunları ilgilendirdiği halde, Fütürist "İntuition" (içe doğma), ressamın ruh haline dayanır ve "Simultaneité"yi, sanatçının kafasındaki anıların ve çeşitli heyecanların birbirlerine girdiği anda, yaratıcı hareket çıkış noktası olarak kabul eder. 

Ayrıca Fütüristler'den Boccioni, bir dördüncü buut'tan söz etmektedir. Fakat bu nokta, yeter derecede tanımlanmamıştır. Bu da oylum fikridir. 


Yani seyircinin de resme dahil olduğu fikri. Bu suretle o zaman kadar, yepyeni bir düşünce ortaya atılmış oluyordu. Bütün bu fikirlere rağmen, Birinci Dünya Savaşı bu anlayışa ani olarak son vermiştir.











Hiç yorum yok :

Yorum Gönder



BUNLARDA DİKKATİNİZİ ÇEKEBİLİR











TARİHTE BUGÜN-Hürriyet Kafe


Tarihte Bugün v.8.0
************************************

FOREX
Green Card çekilişine katılarak siz de ABD de yaşama ve çalışma imkanına kavuşabilirsiniz! ABD......
ADİL IŞIK